Tag archief: Onderwijsonderzoek

Hoeveel onderzoek heeft het onderwijs nodig? Misschien minder dan we denken

Gastblogger Amy Auckland schreef een bespreking van een keynote lezing die Gert Biesta onlangs hield op de Learning and Teaching Conference 2023 in Edinburgh. Zij schrijft: We hebben professor Gert Biesta uitgenodigd om de openingsdag van de Learning and Teaching Conference 2023 af te sluiten met een ‘provocatie’.

Gert’s provocatie is een kritiek op de alomtegenwoordige verbeteragenda’s in het huidige onderwijsonderzoek, -beleid en -praktijk. Deze agenda’s zijn geworteld in het idee dat de ‘effectiviteit’ van het onderwijs kan (en moet) worden verbeterd door bepaalde interventies te identificeren en implementeren die een positief effect hebben op het leren van leerlingen, meestal gemeten in termen van verbeterde resultaten.

Lees verder

Over onderwijsonderzoek

Wat hebben we aan onderwijsonderzoek? Een vreemde vraag. We vragen immers ook niet: Wat hebben we aan medisch onderzoek, klimaatonderzoek, milieuonderzoek? Alles is in principe te onderzoeken, dus waarom onderwijs niet? Echter, onderwijs verschilt als onderwerp van studie nogal van deze drie voorbeelden. De processen die gezondheid, klimaat en milieu beheersen zijn goed meetbaar, en te beschrijven als ketens van oorzaak en gevolg. In het onderwijs is dat, behalve in sterk vereenvoudigde omstandigheden – ver van de dagelijkse realiteit – niet of nauwelijks mogelijk. Onderwijs is een complex systeem dat in beperkte mate te begrijpen is door het te reduceren tot meetbare elementen. Universeel geldige uitspraken of wetmatigheden zijn in de onderwijswetenschap ver te zoeken, en het is maar de vraag of die ooit kunnen worden geformuleerd.

Lees verder

Betere leermiddelen? Kan de Kwaliteitsalliantie een bijdrage leveren?

In de Vlaamse media wordt al sinds geruime tijd bericht over de daling van de onderwijskwaliteit; in heel wat berichten wordt die daling in verband gebracht met de kwaliteit van de leermiddelen die door commerciële uitgeverijen op de markt worden gebracht. De Vlaamse Minister van Onderwijs nam het initiatief om een Kwaliteitsalliantie in het leven te roepen, waarbij diverse partners (uitgevers, onderwijspartners, ouderverenigingen, lerarenopleiders…) samenwerken om de kwaliteit van de leermiddelen te monitoren en verhogen. De Kwaliteitsalliantie presenteerde onlangs in Brussel haar eerste voorstellen en een lijst van kerncriteria voor leermiddelen van hoge kwaliteit.

Lees verder

Wat werkt echt in de klas?

Op deze plaats verschijnen geregeld verslagen en samenvattingen van wetenschappelijk onderzoek dat tot doel heeft leraren te helpen hun onderwijs effectiever te maken. De wetenschap die zich daarmee bezig houdt wordt cognitiewetenschap genoemd. Over wat we onder effectief onderwijs moeten verstaan, is hier ook een levendige discussie opgebloeid. Veel van de stukken op deze groepsblog gaan over onderzoeken die onder gecontroleerde (‘laboratorium’-) omstandigheden worden uitgevoerd. Daarbij kun je de vraag stellen in hoeverre die onderzoeken – hoeveel we daarvan ook kunnen leren – werkelijk bijdragen aan de praktijk van leraren. In dit stuk bespreek ik kakelvers onderzoek dat precies die vraag stelt.

Lees verder

Onderwijs is geen interventie — herblogd

Dit stuk van Jan Bransen verscheen eerder op zijn eigen blog. Hij verwees ernaar in zijn dialoog met Jan Tishauser bij Didactief. Net als in zijn boek Gevormd of Vervormd? spreekt hij zich krachtig uit tegen de heersende instrumentele visie op onderwijs. Die boodschap vind je ook in mijn boek De Denkende Klas. Jan Bransen bestrijdt ook het idee dat er sprake is van een leerachterstand door Covid die met ‘effectieve interventies’ en de bak geld van het NPO moet worden weggewerkt. Dat geld kan veel beter worden besteed.

Lees verder

Ruimte voor bezinning. Wat vraagt het onderwijs van ons?

We weten ongelofelijk veel, er is in onze tijd al heel veel gemeten en geteld en in kaart gebracht. Ondertussen dreigen we uit het oog te verliezen dat een heel belangrijke kwestie in het onderwijs misschien geen kennisvraagstuk is: de kwestie van de rol van leraren in de zoektocht van jonge mensen om hun weg te vinden in de wereld. Het vraagstuk van persoonsvorming. Leraren hebben daarin iets te doen; het is de pedagogische dimensie van hun onderwijspraktijk. Om daarin goed te kunnen handelen is niet in de eerste plaats kennis nodig – zo is mijn stelling – maar vóór alles: aandacht. Een hart eerder dan een hoofd.

Lees verder

Wie winnen de NRO-verbindingsprijzen in 2018?

De nominaties voor de NRO-verbindingsprijzen 2018 zijn bekend! De jury heeft zes kandidaten genomineerd voor de twee prijzen.

Lees verder

Wat hebben we aan onderwijsonderzoek? Antwoord aan Monique Marreveld

Beste Monique, Ik richt me maar direct tot jou persoonlijk, hoewel jij het in je laatste stuk Onderwijsonderzoek is een ambacht steeds hebt over “Van der Wateren”. Dat converseert prettiger. Ik wil in deze reactie onze controverse terugbrengen tot een vruchtbaar gesprek over een onderwerp dat ons allebei ter harte gaat: goed onderwijs. Debat of […]

Lees verder

Wat hebben we aan onderwijsonderzoek? Antwoord aan Monique Marreveld

Beste Monique, Ik richt me maar direct tot jou persoonlijk, hoewel jij het in je laatste stuk Onderwijsonderzoek is een ambacht steeds hebt over “Van der Wateren”. Dat converseert prettiger. Ik wil in deze reactie onze controverse terugbrengen tot een vruchtbaar gesprek over een onderwerp dat ons allebei ter harte gaat: goed onderwijs. Debat of […]

Lees verder

Mythen en zombies – een poging tot een antwoord

In zijn recente blogpost stelt Paul Kirschner de vraag: “Waarom gedragen onderwijsmythen zich als zombies?” Kirschner en zijn collega’s Pedro De Bruyckere en Casper Hulshof hebben herhaaldelijk onderwijsmythen bekritiseerd die volgens hen hardnekkig blijven bestaan. De vraag of het nuttig is om door te gaan met het ontkrachten van deze mythen wordt opgeworpen. De schrijver […]

Lees verder