Eigenaarschap is een buzzword in het onderwijs. Intussen is het in de praktijk even problematisch als populair. Het lastigst zijn de paradoxen van eigenaarschap. De paradoxen van eigenaarschap raken kernvragen van de pedagogiek. Ze vormen daarom bruikbare stof voor het oefenen van denken over onderwijs. Dit deel 4 bespreekt de relatie tussen eigenaarschap en neoliberalisme, waarbij ook het eigenaarschap van leraren aan de orde komt.

Tijl Rood, directeur van basisschool de Verwondering, merkt het aan het teruglopend aantal bezoekjes van collega-professionals aan zijn school: vernieuwend onderwijs zit momenteel in de hoek waar de klappen vallen. Een lobby in de kolommen van NRC en Volkskrant is kennelijk goed aangeslagen. Waar ‘vernieuwers’ in de beeldvorming vijf jaar geleden de wind aardig nog meehadden, lijkt er nu opeens weinig van hun intenties te deugen.

In deze boekbespreking van Maryanne Wolf: Reader, Come Home, houdt Fifi Schwarz een warm pleidooi voor de intrinsieke waarde van lezen, los van economische waarden. Wolfs boek richt zich tot de de mensen die niet direct begaan zijn met lezen – maar dat wel zouden moeten zijn de docenten die andere vakken dan Nederlands geven. Reader, Come Home legt verschillende belangrijke verbindingen: tussen diep lezen en versterkte breinactiviteit, tussen het menselijke contact (specifiek de ouder-kindrelatie) tijdens voorlezen en de taalontwikkeling van kinderen, en tussen weten en lezen. Lezen is een actieve, creatieve daad is. Als je je brein ‘aanzet’ tijdens het lezen, ben je in staat om meer betekenissen aan teksten te onttrekken en eraan toe te kennen en om je kennis te vergroten.

In deze gastbijdrage manen Ronald Keijzer en Geeke Bruin-Muurling om voorzichtig te zijn met het toepassen van Expliciete Directe Instructie (EDI) bij kleuters. Eerder schreef Pedro De Bruyckere dat aan dit stuk, dat in iets andere vorm in ScienceGuide verscheen, een paar dingen rammelden. De lezer kan voor zichzelf bepalen in hoeverre dat juist is. Dit is overigens geen poging EDI in diskrediet te brengen, of het debat hierover te polariseren. Integendeel. Eerder schreef Liesbeth Breek een stuk waarin ze laat zien hoe EDI en onderzoekend leren in een lessenserie met elkaar gecombineerd kunnen worden en dat beide noodzakelijk zijn voor goed onderwijs.

Geïnspireerd door de vpro-serie 100 dagen voor de klas vraagt Rineke van Daalen zich af hoe je het huidige onderwijssysteem met kleine stapjes zou kunnen verbeteren, zonder meteen alles overhoop te gooien. In de schoolse omgeving ziet ze leerlingen die zich vaak vervelen en vervelend zijn, heel anders dan buiten school. Het zou helpen als ze serieus worden genomen, echte verantwoordelijkheid zouden dragen, zelfstandig zijn, meer kunnen bewegen. Als we leerlingen zouden betrekken bij de buitenwereld. Zijn zulke veranderingen ook te bewerkstelligen binnen het bestaande onderwijs? Kunnen kinderen ook in de klas meer autonomie en meer verantwoordelijkheid krijgen? Naast alle nadelen, biedt de corona-crisis ook mogelijkheden om dit soort vragen te beantwoorden. De antwoorden kunnen helpen het onderwijs duurzaam te verbeteren.

In deze gastblog laat George Lengkeek zien hoe onderwijs en onderzoek in de praktijk kunnen worden verenigd. Jan Bransen bepleit om onderwijs en onderzoek als een twee-eenheid te zien en te praktiseren (zie zijn herblogde bijdrage van 26 april j.l.). Daar wil ik graag ‘van binnenuit’ bij aansluiten, door – vanuit mijn ervaringen – eerst te betogen dat er dan binnen de onderwijspraktijk ruimte nodig is om aan die twee-eenheid vorm te geven. Daarna zal ik aan de hand van een voorbeeld schetsen hoe binnen die ruimte methodologisch vorm gegeven kan worden aan de ook door mij gewenste twee-eenheid.

Gisteren kreeg ik een paar keer dit artikel doorgestuurd over Expliciete Directe Instructie en kleuters. In het artikel waarschuwen lector Ronald Keijzer (Hogeschool iPabo) en onderwijsadviseur Geeke Bruin-Muurling voor de bijsluiter. “Kinderen worden hier vooral ongelukkig van.” Er rammelt wel wat aan het artikel, zoals bijvoorbeeld: Onder het label Theoretisch Fundament, stellen de auteurs: “Een […]

U leest een blog die onderzoek en onderwijs in de titel verenigt. Bovendien is die brug tussen de onderwijstheorie en de praktijk 24/7 open, tol- en filevrij. Op ons, wij die erop schrijven, kan je alle mogelijke edele en onedele motieven projecteren. Maar wat met u, onze lezers? Lezen jullie onze posts puur voor de […]

In het onderwijsdebat zien we een tweespalt tussen aanhangers van evidence based lesgeven en pleitbezorgers die de verwondering en de individuele leerbehoefte van de leerling centraal stellen. In dit artikel laat ik zien hoe ik binnen een lesmodule beide perspectieven met elkaar vervlecht en welke conclusie ik hieruit trek. Dit stuk verscheen eerder op Didactief Online. […]

Ilona Mathijsen en Dick van der Wateren Allereerst dank aan diegenen die de moeite hebben genomen om hun ervaringen te delen. In deze blog willen we een aantal voorbeelden graag in de schijnwerpers zetten opdat ze mogelijk anderen inspireren. Met die voorbeelden laten docenten en mentoren namelijk zienwelke mogelijkheden ze benutten, hoe ze met zorg voor en vertrouwen in de […]