iPabo-lector Annerieke Boland opende in november de jaarlijkse Jenaplanconferentie met haar keynote over de wereldverkenningen van het jonge kind. Die vroege stappen in de wereld – van het ontdekken van je schaduw tot het samen bedenken van spelregels – zet een kind al spelend. Anneriekes boodschap: maak van een kleuter niet te vroeg een schoolkind: ‘Er is niks mis met kijken naar taal en rekenen, maar dat zit allemaal al ín het spel van jonge kinderen. Als je goed kijkt naar hun spel, zie je dat dáár het leren gebeurt.’

Nadat ik in de eerste twee afleveringen van deze reeks vragen heb onderzocht over kennis en leren, is in deze derde aflevering de beurt aan denken. Wat is denken? Waarom denken mensen? Waarom moeten we jonge mensen leren denken? Is het niet voldoende dat jonge mensen op school kennis opdoen?

In deze serie stukken onderzoek ik vooronderstellingen over kennis, leren en denken waarop de overtuiging is gebaseerd dat kinderen pas kunnen denken (en vragen stellen) als ze voldoende kennis hebben; als ze voldoende hebben geleerd. Aflevering 1 ging over kennis. In deze aflevering bevraag ik ideeën over leren, niet vanuit een leerpsychologisch perspectief maar vanuit mijn perspectief als leraar.

Er bestaat een misverstand over denken en kennis. In gesprekken met leraren en onderzoekers hoor ik zeggen dat we jonge mensen pas kunnen laten denken wanneer ze voldoende kennis hebben opgedaan. Daar zit een kern van waarheid in, maar een andere dan wordt bedoeld. Achter deze redenering zitten vooronderstellingen over kennis, leren en denken die de moeite waard zijn om te onderzoeken.

Al jaren vertel ik dat, volgens cognitieve belastingtheorie, leren en begrijpen verhinderd wordt als je jouw slides (PowerPoint, Prezi, PowToon,…) voorleest. De reden hiervoor is wat heet de redundantie principe (overtolligheidsprincipe; Sweller, 2005). Deze principe komt uit cognitieve belastingtheorie en houdt in dat het aanbieden van overtollige informatie (bv. precies dezelfde informatie via twee of […]

Deze blog is in een iets verkorte vorm ook op Didactief te lezen Soms kom ik artikelen over wetenschappelijk onderzoek tegen waarvan ik steeds moet denken: ‘Wat moet ik in hemelsnaam hier mee?’. Ik ben hoofdredacteur van een gerenommeerd wetenschappelijke tijdschrift over computerondersteund leren (Journal of Computer Assisted Learning). Samen met de assistent editor Jeroen […]

Deze blog is een vertaalde verkorte versie van de blog “Forget about study guides. Use Retrieval Guides instead” op Pooja Agarwal’s blogsite Retrieval Practice. Normaal zijn ‘studiehandleidingen’ of ‘studiegidsen’ enkel door de leraar opgestelde overzichten van de belangrijkste feiten en concepten uit de les of in een te lezen tekst. Zo’n gids wordt aan de […]

Leerlingen hebben niet allemaal dezelfde voorkennis. En die hebben ze wel nodig. Door je directe instructie op te bouwen, kun je de kloof overbruggen. Deze blog vind je in verkorte vorm in het aprilnummer van Didactief. De Amerikaanse psycholoog David Ausubel schreef in 1968: ‘De meest invloedrijke factor voor leren is dat wat de lerende […]

Nog steeds pieker ik over mijn leidende vragen: waarom werkt High Tech High zoals het werkt? Hoe monitoren ze dat? En hoe verantwoorden ze dat? Heb ik antwoord op mijn vragen? Ja en nee.

Elleke van den Burg-Poortvliet interviewde mij voor het novembernummer van Beter Begeleiden Magazine van de Landelijke Beroepsgroep voor Begeleiders in het Onderwijs (LBBO) over – in haar woorden – schermpjes in de klas. Wat volgt is de neerslag van het interview. Schermpjes in de klas: is dat nu wel of niet goed? Als je op […]