Ons Blogcollectief buigt zich met enige regelmaat over onderzoekend leren, ontdekkend leren, of hoe dat nog meer heet. De meningen van de collectiefleden zijn nogal verdeeld, variërend van afwijzing (hier) tot ‘bruikbaar op zijn tijd’ (hier).
Bij het Vlaamse blogcollectief Kleutergewijs verscheen enige tijd geleden dit stuk over onderzoekend spel in de kleuterklas.

De Amerikaanse ontwikkelingspsycholoog Alison Gopnik maakt in een artikel in Science (2012) duidelijk dat jonge kinderen al op een wetenschappelijke manier de wereld ontdekken. In haar boek The Gardener and the Carpenter werkt ze dat idee verder uit voor ouders en opvoeders. Ook zeer aan te bevelen voor leerkrachten en leraren.

Alison Gopnik (2012). Scientific Thinking in Young Children: Theoretical Advances, Empirical Research, and Policy Implications. Science 337, 1623-1627. http://www.sciencemag.org/content/337/6102/1623.abstract

Alison Gopnik (2016). The Gardener and the Carpenter: What the New Science of Child Development Tells Us About the Relationship Between Parents and Children. Farrar, Straus and Giroux, ISBN 978-0374229702.

Join the conversation! 3 Comments

  1. Beste Dick,

    Ik zal niet ingaan op de – voor mij – prangende vraag waarom jij niet begrijpt / niet wil begrijpen waar mijn laatste blog over ontdekkend leren eigenlijk ging. Misschien was ik onduidelijk zowel in mijn blog als in mijn reactie op jouw blog daarover. Het zij zo.
    Ja, ik ben geen voorstaander van ontdekkend leren. Als je een stuk van mij wil aanhalen om dat duidelijk te maken, pak gewoon mijn 2006 artikel met John Sweller en Dick Clark. Daar ben ik heel duidelijk in mijn afwijzing. Maar pak niet mijn blog die jij kwalificeert met “…afwijzing (https://onderzoekonderwijs.net/2016/10/13/hoe-ontdekkend-is-ontdekkend-leren-nog/)” om dat te laten zien. Die blog wilde duidelijk maken – maar blijkbaar was dat niet gelukt in jouw geval – dat zelfs de meest verstokte voorstaanders van ontdekkend leren nu van mening zijn dat er een grote portie instructie / ondersteuning gegeven moet worden wil je iets uit ontdekkend leren halen. Zelfs de blog van Dorien Van Rentergem waarnaar jij verwijst beaamt dit:

    De rol van de kleuteronderwijzer
    Moet de kleuteronderwijzer kleuters dan gewoon maar laten begaan? Neen! Uiteraard zorg je in eerste instantie voor een rijke en krachtige leeromgeving waarin actieve manipulatie, herhaling, variatie en differentiatie centraal staan. Maar ook tijdens het spel wacht jou een belangrijke rol.
    Uit verschillende onderzoeken blijkt dat begeleiding door volwassenen tijdens het spel onmisbaar is voor jonge kinderen. Het helpt om de aandacht te richten en om het spel te structureren.

    Vandaar is de titel van mijn blog “Hoe ontdekkend is ontdekkend leren nog?” en niet “Ontdekkend leren wijs ik af”.

    Vriendelijke groet,

    paul

    Reply
    • Beste Paul
      Dank voor je reactie. Je hebt gelijk dat jouw stuk ‘Hoe ontdekkend is ontdekkend leren nog?’ niet het beste voorbeeld is van jouw afwijzing van ontdekkend/onderzoekend leren. Eerdere posts van jouw hand en de paper met Sweller en Clark zijn daarover meer uitgesproken.
      Ik heb in reacties op die stukken en ook in het stuk hierboven betoogd dat jij en je collega’s strijden tegen iets dat in die vorm (voorzover mij bekend) nergens in de praktijk voorkomt (zie bijvoorbeeld https://onderzoekonderwijs.net/2016/10/16/ontdekkend-leren-waarom-eigenlijk-niet/).
      Mijn opvatting is dat vormen van ontdekkend/onderzoekend leren gewoon thuishoren in de gereedschapskist van iedere goede leraar, naast directe instructie en nog wat andere didactieken. Ik beschouw het als een grote verarming als leraren op jouw advies onderzoekend leren overboord zouden gooien.
      Het argument van onderwijsonderzoekers is dat directe instructie de meest (enige?) effectieve werkvorm is. Mijn vraag: ‘Wat versta je onder effectief? Effectief voor wat?’ is nog niet beantwoord.
      Voor we kiezen voor de ene of de andere werkvorm moeten we ons afvragen welk doel we nastreven. Is dat het aanleren van kennis en vaardigheden die jonge mensen voorbereiden op het examen? Of is dat jonge mensen helpen volwassen te worden en in de wereld te komen? Dat vraagt heel verschillende manieren van lesgeven.
      Voor alle duidelijkheid nogmaals, ik ben geen voorstander van alle lessen exclusief onderzoekend leren en al helemaal niet leerlingen daarbij helemaal loslaten. Er is een plaats en tijd voor verschillende methoden en een goede leraar weet wanneer en waar die te kiezen.

      Reply
  2. Iemand anders wees me op deze blog. Ik ben het erg met Dick van Wateren eens. De stelligheid van Paul A. Kirschner komt steeds weer terug en de aanval op ontdekkend leren ook onder het mom van de constructive fallacy. Een recente poster versterkt dat nog eens ongenuanceerd. Ik heb geprobeerd om daar kritisch inhoudelijk op te reageren. Gevraagd om een reactie. Na 3 weken is een directe reactie uitgebleven zie ook http://eigenwijsinonderwijs.blogspot.nl/2017/03/de-nieuwe-kleren-van-de-keizer.html Jammer dat onderzoekers en wetenschappers een gelijk poneren, afwijkende opvattingen neerhalen en niet de dialoog zoeken. Het gaat niet om het gelijk maar veel meer om elkaar te versterken door inzichten aan elkaar te scherpen. De dialoog mag best stevig zijn, mits met respect. Ga ‘m in ieder geval aan of zeg dat je ‘m niet aan wilt gaan.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

About Dick van der Wateren

Als blogger en onderwijsauteur denk ik na over onderwijs en pedagogiek. In 2016 verscheen bij Uitgeverij Ten Brink mijn boek 'Verwondering' waarin ik een lans breek voor onderwijs op basis van vragen die leerlingen zelf bedenken. Op het ECL in Haarlem heb ik talentvolle en begaafde leerlingen begeleid die meer uitdaging nodig hebben, en leerlingen gecoacht met diverse problemen - onderpresteren, perfectionisme, levensvragen. Na een lang leven in het onderwijs en de wetenschap ben ik in 2017 een filosofische praktijk begonnen, De Verwondering, in Amsterdam. Daar heb ik gesprekken met volwassenen zowel als jongeren over levensvragen, zingeving, werk, studie, relaties.

Category

onderwijs, onderzoek, praktijk, psychologie

Tags

,