26 February 2016

Neuromythen

Ons blogcollectief publiceert geregeld over hardnekkige mythen die in het onderwijs populair zijn. Pedro De Bruyckere, Paul Kirschner en Casper Hulshof hebben er een boek over geschreven. Op de site van The Guardian staat een uitstekend artikel waarin de vier populairste neuromythen er nog eens flink van langs krijgen.

imageHet gaat om het niet uit te roeien geloof in leerstijlen, de overtuiging dat we maar 10% van ons brein gebruiken, de linker en rechter hersenhelften en de populaire brain games. De overgrote meerderheid van leraren blijkt volgens onderzoek nog steeds in deze onzin te geloven. Vandaar dat we er met enige regelmaat op terug komen.

Het Guardianstuk Four neuromyths that are still prevalent in schools – debunked begint zo:

It’s not true that you only use 10% of your brain, nor can you categorise students by ‘learning styles’ – let’s cut this nonsense from classrooms

imagePsychologie en breinwetenschap kunnen in belangrijke mate bijdragen aan het onderwijs. Een beter begrip van o.a. intelligentie, geheugen, het puberbrein, motivatie en creativiteit kan onze lessen ongetwijfeld beter maken. Voorwaarde is wel dat we ons niet laten leiden door kwakzalvers die ons hun remedies willen verkopen. Leraren moeten kritisch staan tegenover claims die te mooi zijn om waar te zijn, of die niet worden ondersteund door goed wetenschappelijk onderzoek.

Op deze groepsblog Onderzoek Onderwijs zullen we aandacht blijven besteden aan goed onderzoek waarmee we in de praktijk van het onderwijs ons voordeel kunnen doen. Daarbij blijft het principe van ons collectief van kracht: “We laten ons informeren door onderzoek, niet leiden.”

Literatuur

Pedro de Bruyckere en Casper Huslhof (2013). Jongens zijn slimmer dan meisjes en andere mythes over leren en onderwijs. LanooCampus / Van Duren Psychologie. ISBN: 978-90-815-1637-2

De Bruyckere, P, Kirschner, P. A. & Hulshof, C, D (2015) Urban Myths about Learning & Education, Academic Press, London ISBN: 978-0-12-801537-7

Sanne Dekker, Nikki C. Lee en Jelle Jolles (2014). Over het vóórkomen en voorkómen van neuromythen in het onderwijs. Neuropraxis, 18(2): 62-66. pdf

Join the conversation! 3 Comments

  1. Het zou naar mijn idee al een goed begin zijn, om het woord ‘brein’ te vermijden. Daarmee wordt naar mijn idee een soort magisch beeld opgeroepen, van een orgaan dat bijna losstaat van onszelf en allerlei wonderlijke dingen kan.

    Wat mij betreft zit het zo. Ofwel het gaat over hersenen, en je kijkt er fysiologisch naar. Ofwel het gaat over cognitie, en dan kijk je psychologisch naar ‘prestaties’ van onze hersenen. Ofwel het gaat over ‘geest’, en dan kijk je naar het samenspel van karaktertrekken, persoonlijke voorkeuren en cognitie, die samen onze identiteit als mens bepalen.
    Door het over ‘brein’ te hebben, trek je onderzoek dat vaak fysiologisch gericht is, in het domein van de geest. Dat levert spannende verhalen op, maar uiteindelijk schiet je er weinig mee op.
    Benieuwd hoe anderen hier tegenaan kijken.

    Reply
    • Beste Hartger,
      Je haalt me de woorden uit de mond! Dit is precies wat ik vaak zeg. Sinds het boek van Dick Swaab heeft het woord brein een (voor mij) negatieve connotatie gekregen door de materialistische visie op de hersenen.
      Uiteraard is een goede kennis van de werking en ontwikkeling van de hersenen van zeer groot belang in allerlei kwesties betreffende leren en opvoeden. Het meest heb ik hierin geleerd van het boek ‘Brain, attachment, personality. An introduction to Neuroaffective development’ van Susan Hart.

      Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

About Dick van der Wateren

Als blogger en onderwijsauteur denk ik na over onderwijs en pedagogiek. In 2016 verscheen bij Uitgeverij Ten Brink mijn boek 'Verwondering' waarin ik een lans breek voor onderwijs op basis van vragen die leerlingen zelf bedenken. Op het ECL in Haarlem heb ik talentvolle en begaafde leerlingen begeleid die meer uitdaging nodig hebben, en leerlingen gecoacht met diverse problemen - onderpresteren, perfectionisme, levensvragen. Na een lang leven in het onderwijs en de wetenschap ben ik in 2017 een filosofische praktijk beginnen, De Verwondering, in Amsterdam. Daar heb ik gesprekken met volwassenen zowel als jongeren over levensvragen, zingeving, werk, studie, relaties.

Category

onderwijs, onderzoek, psychologie

Tags

,