26 augustus 2020 
De auteur vergelijkt oudere en nieuwere methodes voor wereldoriëntatie in het basisonderwijs en constateert een zorgelijke trend: moderne methodes bevatten korte, gefragmenteerde teksten met een onrustige bladspiegel, terwijl oudere methodes langere, samenhangende teksten bieden. De nieuwe methodes lijken meer op een glossy tijdschrift dan op een educatief bronnenboek, wat ten koste gaat van kennisopbouw en tekstbegrip.
Uit een vergelijking blijkt dat een jeugdtijdschrift zoals National Geographic Junior soms meer informatieve teksten bevat dan een compleet bronnenboek voor een schooljaar wereldoriëntatie. Bovendien zijn de teksten in moderne methodes vaak korter (gemiddeld minder dan 400 woorden per les) vergeleken met oudere methodes (meer dan 1100 woorden per les). Dit heeft gevolgen voor de aansluiting tussen basis- en voortgezet onderwijs, waar leerlingen langere, complexere teksten zelfstandig moeten kunnen lezen en verwerken.
Het tekstniveau is ook een punt van zorg. Moderne methodes kiezen vaak voor eenvoudige teksten, terwijl rijke, complexe teksten essentieel zijn voor taalontwikkeling en het terugdringen van kansenongelijkheid. De rol van de leerkracht is hierbij cruciaal: door uitleg en duiding kunnen leerlingen teksten op een hoger niveau begrijpen.
De auteur benadrukt dat begrijpend lezen niet als apart vak moet worden gezien, maar geïntegreerd moet worden in wereldoriëntatie. Het oefenen van leesstrategieën heeft weinig zin als het niet gekoppeld is aan betekenisvolle, inhoudelijke teksten. Een thematische aanpak, waarbij leerlingen langere, samenhangende teksten lezen, is daarom essentieel.
Tot slot pleit de auteur ervoor om moderne methodes kritisch te bekijken en aan te vullen met rijke, betekenisvolle teksten. Alleen zo kunnen leerlingen voldoende leeskilometers maken en worden voorbereid op een wereld vol teksten. Het is tijd om het belang van inhoudelijke, samenhangende teksten in het onderwijs weer centraal te stellen.
Lees het volledige artikel op Wij-leren.nl via deze link: https://wij-leren.nl/tekstarm-i-i-een-vervolg.php
Blogcollectief Onderzoek Onderwijs 
Thematisch werken
LikeLike
Wat een goed stuk Marjolein! Ik heb het gedeeld via Linked in en hoop dat veel leerkrachten het gaan lezen. Reactie van leerkrachten die de teksten van onze (Alles-in-1)projectboeken zien, is soms: Jeetje wat veel tekst, wat moeten ze veel lezen… Ik zal ze voortaan naar je doorsturen 😉
LikeLike
Dag Marjolein.
Dank voor weer zo’n degelijk stuk. Ik ben het volkomen eens. Wat jij signaleert, past in een trend van kinderen onderschatten en lessen op de verkeerde manier leuk maken. De rol van de leraar wordt uitgehold.
Kinderen kunnen prima lastige, lange, betekenisvolle teksten lezen, mits ze door een goede leraar bij de hand genomen worden. De beloning voor hun inspanning is de nieuwe inzichten die ze daarbij opdoen. Het leuke zit hem niet in de vlotte, oppervlakkige tekstjes die zogenaamd aansluiten bij de leefwereld van het kind, maar in het geluk dat je ervaart als je op een hoger en rijker niveau terecht bent gekomen.
Lees, nog eens, Theo Thijsen, De Gelukkige Klas. Die laat daar zien hoe een goede leraar kinderen uit een achterstandsmilieu verheft. Zulke leraren hebben we hard nodig.
LikeLike
Sterk verhaal + uitermate nuttig. Ben benieuwd wat prof. Anna Bosman, die met zoveel overtuiging het belang van kennisinhouden over het voetlicht brengt, hiervan vindt. En of zij bereid zou zijn de schoolmethodes met haar studenten een keertje onder de loep te nemen. Idee om eens contact met haar op te nemen, of is dat misschien al gebeurd? (Zie: https://www.ru.nl/personen/bosman-a/ ) Naast de leraar zijn methodes de belangrijkste overdragers van kennis en cultuur. Maar wetenschappelijke belangstelling is er niet voor. Met een team als Zwik & Bosman kunnen we vast & zeker een goed begin maken daarmee!
LikeLike
Heel interessant! Mooi om deze vergelijking te maken! Ik ben het met je eens. Het verarmen van de taal maakt onze leerlingen steeds zwakker in taal. Dus laten we gaan voor mooie, inhoudelijke sterk en rijke taal!
LikeLike
Een terechte signalering. Ook hier blijkt het principe ‘vorm volgt functie’ weer met voeten getreden. En dan hebben we het nog maar niet over het gebrek aan inhoudelijke verbinding tussen de zaakvakken en tussen de zaakvakken en de andere vakken, zowel inhoudelijk, als in het gebruikte materiaal, en binnen een lesrooster. Zo krijgen kinderen geen perspectief op die wereld buiten de school en dat maakt dat ze zelf niet actief zullen gaan leren.
LikeLike
Hartgrondig met Marjolein eens. De vraag is vooral hoe we ervoor kunnen zorgen dat methodes er moeten zijn om van te leren en niet om leerlingen te amuseren. Ze zijn zo ook nog eens onnodig duur. Weggegooid geld.
Saillant detail: als jurylid van the best European Schoolbook Award heb ik veel Europese methodes onder ogen gehad. Wat bleek: methodes uit Noord-Europa bevatten veel meer tekst en zijn veel rustiger dan methodes uit Zuid-Europa….
LikeLike