Enne…hebben ze ook iets geleerd??

12 november 2019 door Paul A. Kirschner 0 Reacties

Deze blog is in een iets verkorte vorm ook op Didactief te lezen

Soms kom ik artikelen over wetenschappelijk onderzoek tegen waarvan ik steeds moet denken: ‘Wat moet ik in hemelsnaam hier mee?’. Ik ben hoofdredacteur van een gerenommeerd wetenschappelijke tijdschrift over computerondersteund leren (Journal of Computer Assisted Learning). Samen met de assistent editor Jeroen Janssen en de uitgever eisen wij dat om überhaupt in aanmerking te komen voor review duidelijk moet zijn dat een ingediend artikel in ieder geval over leren gaat: met andere woorden, echt leren moet worden gemeten (proof of actual learning is required). Je zou denken: ‘Dat is nogal wiedes’, maar de praktijk is heel anders. Wij worden bedolven onder artikelen over onderzoek waarin leren – in welke vorm dan ook – niet wordt gemeten. Wij zien onderzoeken die leerlingbetrokkenheid (engagement) of -welbevinden meten, of leerlingen hard hebben gewerkt, die meningen van leerlingen of leerkrachten rapporteren over (1) of er geleerd is en zo ja (2) hoe veel, die plezier in/van leren meten, enzovoorts. Allemaal slechte proxies (vervangingen) voor echt leren. Zie o.a. Robert Coe of deze blog van Pedro de Bruyckere over proxies.

Wij krijgen ook veel artikelen binnen over onderzoek naar ontwerpen, vormgeving, gebruiksgemak, toegankelijkheid, ervaren plezier en wat dan ook van computerprogramma’s en elektronische leeromgevingen. Mijn opmerking over zulk onderzoek – gestolen van David Merrill – is altijd: ‘Enne? Fijn dat de leerlingen de omgeving mooi vonden of dat ze betrokken voelden…maar, hebben zij ook iets geleerd?’ Met andere woorden, zulke artikelen komen niet in aanmerking voor ons tijdschrift.

Laatst kwam ik in een wetenschappelijk tijdschrift een artikel tegen over het ondersteunen van zelfgestuurde en op ontdekking gebaseerde leeromgevingen (ik noem geen namen). In hun onderzoek maken de auteurs gebruik van een instructieontwerp dat, in hun eigen woorden, gebaseerd is op ‘constructivistische leertheorieën’, om meerdere ondersteuningsstrategieën te implementeren. De onderzoekers keken naar leerlingbetrokkenheid in een zelfgestuurde online leeromgeving om ‘kritische elementen van de ondersteuning te identificeren’. Tot hier niets aan de hand. De bevindingen, gebaseerd op de interacties van studenten en betrokkenheid bij de aangeboden leermodules (en niet op de vraag of er geleerd werd), maakten – in hun woorden ‘de conceptualisatie mogelijk van een multimodale ondersteuningsstrategie voor zelfgestuurd ontdekkend leren’; zij stellen voor dat ‘de aanbevelingen…voorbeelden kunnen zijn ter ondersteuning van het onafhankelijke leren in gemengde (blended) omgevingen’. Enne? Fijn dat de leerlingen betrokken waren, maar hebben zij ook iets geleerd? Waarom zou ik de aanbevelingen volgen en implementeren? Heeft de betrokkenheid ook iets positiefs m.b.t. leren opgeleverd?

Een ander voorbeeld is een artikel dat ik las van een groep onderzoekers in de VS die zich bogen over de effecten van framing (hoe leraren onderwerpen aanbieden in de klas) op de betrokkenheid van leerlingen en hun bereidheid om met elkaar in discussie te gaan (samenwerkende / collaboratieve argumenteren). De auteurs stelden dat collaboratieve argumentatie de redenering, het leren en de interesse van studenten kan verbeteren, maar dat deze voordelen afhankelijk zijn van studentbetrokkenheid. Weer, tot hier niets aan de hand al lijkt hun stelling een beetje op een cirkelredenering wat niet echt een goed uitgangspunt voor wetenschappelijk onderzoek… En toen kwam de verlossende woorden: ‘het bieden van taakstructuur op autonomie-ondersteunende manieren (kan) de betrokkenheid van studenten tijdens collaboratieve argumentatie vergroten’. Enne? Fijn dat het bieden van structuur de betrokkenheid van de leerlingen kan vergroten, maar leidde dat ook tot beter redeneren en beter leren? Waarom zou ik de moeite nemen om taakstructuur op autonomie-ondersteunende manieren aan te bieden?

Beste collega onderwijsonderzoekers: Onderzoek naar hartenlust van alles en nog wat en door welke lens dan ook, maar probeer steeds antwoord te geven op de vraag ‘Enne? Fijn dat je a, b of c hebt onderzocht maar hebben de leerlingen ook iets geleerd?’

…en beste docenten: Maak a.u.b. zoveel mogelijk gebruik van wat mijn collega onderwijsonderzoekers hebben onderzocht en uitgevonden, maar doe dat alleen als het onderzoek antwoord geeft op de vraag ‘Enne? Fijn dat ze a, b of c hebben onderzocht maar zullen mijn leerlingen dan ook (beter) leren hierdoor?’

Coe, R. (2013) Improving Education: A triumph of hope over experience. Inaugural Lecture of Professor Robert Coe, Durham University, 18 June 2013. Essay version available at http://www.cem.org/attachments/publications/ImprovingEducation2013.pdf Video at https://vimeo.com/70471076

onderwijs
, , ,
Paul A. Kirschner's avatar

Over Paul A. Kirschner

Nederlands: Paul A. Kirschner (1951) is Emeritus hoogleraar Onderwijspsychologie aan de Open Universiteit (Nederland), eredoctor (doctor honoris causa) aan Oulu University (Finland), Gastprofessor aan de Thomas More Hogeschool (België) en eigenaar van kirschner-ED. Hij was eerder Universiteitshoogleraar en hoogleraar Onderwijspsychologie aan de Open Universiteit, Visiting Professor Onderwijs met een leerstoel in Leren en Interactie in de Lerarenopleiding aan Oulu University, hoogleraar Onderwijswetenschappen aan de Universiteit Utrecht, hoogleraar Contact- en Afstandsonderwijs aan de Universiteit Maastricht en Visiting Professor aan de Open University of Catalonia (Spain). Hij is een internationaal erkende expert op zijn gebied met meer dan 350 wetenschappelijke publicaties. Hij heeft zitting gehad in de Onderwijsraad in de periode 2000-2004 en de Wetenschappelijk Technische Raad van SURF van 2009-2019. Hij is Fellow van de American Educational Research Association (NB de eerste Europeaan aan wie deze eer werd toegekend), de International Society of the Learning Sciences en de Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Science of the Royal Dutch Academy of Sciences (NIAS-KNAW). Hij was president van de International Society of the Learning Sciences in de periode 2010-2011. Hij is hoofdredacteur van de Journal of Computer Assisted Learning en commissioning editor van Computers in Human Behavior. Hij heeft veel boeken (mede)geschreven, o.a. Ten steps to complex learning (Routledge/Erlbaum), Op de Schouders van Reuzen en Wijze Lessen: Twaalf Bouwstenen voor Effectieve Didactiek (beiden gratis verkrijgbaar op het web), twee boeken over mythes in het onderwijs Jongens zijn Slimmer dan Meisjes XL en Juffen zijn Toffer dan Meesters (beiden ook in het Engels verschenen), Evidence Informed Learning Design, and How Learning Happens: Seminal Works in Educational Psychology and What They Mean in Practice. Hij schrift ook regelmatig voor Didactief (de kolom KirschnerKiest over wat docenten kunnen met wetenschappelijke resultaten). Hij wordt gezien als expert op veel gebieden en vooral het ontwerpen van effectief, efficiënt en bevredigend onderwijs, computerondersteund samenwerkend leren (CSCL), mediagebruik in het onderwijs en het verwerven van complex cognitieve vaardigheden. English: Paul A. Kirschner, dr.h.c. (1951) is Emeritus Professor Educational Psychology at the Open University of the Netherlands, Guest Professor at the Thomas More University of Applied Science in Mechelen, Belgium, Honorary Doctor (Doctor Honoris Causa) at the University of Oulu, Finland, and owner of kirschner-ED which carries out educational consultancy, masterclasses for teachers, school heads and educational policy makers, and keynotes/presentations at conferences and other educational get-togethers. He is a Research Fellow of the American Educational Research Association, the International Society of the Learning Sciences, and the Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Science. He is a past President (2010-2011) of the International Society of the Learning Sciences and former member of the Dutch Educational Council and the Scientific Technical Council of the Foundation for University Computing Facilities (SURF WTR). He is chief editor of Journal of Computer Assisted Learning and commissioning editor of Computers in Human Behavior. He has also published more than 350 scientific articles as well as many popular articles for teacher journals. As for books, he is co-author of How Learning Happens: Seminal Works in Educational Psychology, Evidence Informed Learning Design, Urban Myths about Learning and Education and More Urban Myths about Learning and Education as well as of the highly successful book Ten Steps to Complex Learning, and editor of two other books (Visualizing Argumentation and What we know about CSCL). He is seen as an expert in many areas and in particular the design of effective, efficient and enjoyable education, computer-supported collaborative learning (CSCL), media use in education, and the acquisition of complex cognitive skills.
Bekijk alle berichten van Paul A. Kirschner →

Nog geen reacties ... Wees de eerste die een reactie plaatst!

Geef een reactie of deel je eigen ervaringen. Graag met je volledige naam en achternaam ondertekenen, geen pseudoniemen. Anonieme reacties worden verwijderd.