Het argument dat telkens terugkeert, als woordvoerders van de Radboud Universiteit uitleggen waarom ze het toch nodig vonden een universitaire pabo (voluit Pedagogische Wetenschappen van Primair Onderwijs) op te richten, ondanks de jarenlange goedlopende samenwerking met de HAN in de Academische Pabo (ALPO), is dat deze nieuwe opgeleide leraren ervoor zullen zorgen dat ‘wetenschappelijke inzichten worden vertaald in de praktijk van de klas.’

Dat vind ik om verschillende redenen niet zo’n goed argument. In de eerste plaats is dat het probleem niet. Het is niet dat de klassenpraktijk nu verstoken blijft van wetenschappelijke inzichten. Die worden namelijk op reguliere pabo’s óók toegepast, en anders wel op de ALPO. En dan nog, het belangrijkste probleem waar leraren mee kampen, is niet hun gebrek aan wetenschappelijke inzichten, maar het vinden van een balans in het voortdurende beroep dat op ze wordt gedaan, op cognitief, persoonlijk-normatief, emotioneel en ook fysiek vlak.

Begrijp me goed, ik ben ervoor dat alle leraren een masteropleiding hebben gevolgd. En meer academische routes zouden meer studenten kunnen verleiden om tot leraar opgeleid te worden. Maar waar het om gaat, als we leraren ook willen behouden voor het onderwijs, is collegiale steun en samenwerking. En in de tweede plaats, minder nadruk op ‘performativiteit’, dat wil zeggen: alle activiteiten binnen het onderwijs plaatsen binnen het perspectief van scoren en effectiviteit.

Dat zijn ook wetenschappelijke inzichten, waar de RU hier voor kiest om die te negeren. Er worden nu leraren opgeleid die de boodschap meekrijgen: jullie zijn beter, want jullie komen de wetenschap brengen. Daarmee is het gesprek in de lerarenkamer bij voorbaat vergiftigd. Zo importeren we de sterke nadruk op selectie, die een nadelig kenmerk van het Nederlandse onderwijs is, in de lerarenopleiding, en versterken we het hoog/laag-denken. Precies een vorm van ‘performativiteit’ die niet helpt bij het behouden van leraren voor het beroep.

Goed leraarschap gaat niet alleen over wetenschappelijke kennis (in nauwe zin), maar ook praktijkkennis, over het vinden van de balans tussen instrumentele en normatieve professionaliteit, over het primair opvatten van onderwijs en lesgeven als handelingspraktijk. Daarom is voortdurende en intensieve uitwisseling nodig tussen denken en doen, voelen en redeneren, onderzoeken en uitproberen, en vooral jezelf in vraag kunnen stellen als leraar (en, afgeleid daarvan: als schoolleider, onderzoeker …).

Dat is waar ik me zorgen over maak. Deze stap versterkt de versnippering in de opleidingen, daarmee de tegenstellingen binnen de beroepsgroep, verhoogt misschien het imago van deze nieuwe opleiding, maar verlaagt het imago van het vak van leraar in zijn geheel. Het lerarenberoep heeft meer gezamenlijkheid nodig, niet nog meer verdeeldheid.

En of het voor kinderen beter is, daarover heeft niemand het. Waar is die wetenschappelijke onderbouwing eigenlijk? Of gaan we hier misschien – je durft het haast niet te zeggen – experimenteren met kinderen?

10
Reageer op dit artikel

avatar
8 Comment threads
2 Thread replies
0 Volgers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
9 Comment authors
polswHans van GentJosephine BerkvensHartger WassinkPatrick Ubags Recent comment authors

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
nieuwste oudste meest gestemd
Abonneren op
Wouter Pols
Auteur

De Engelse onderwijswetenschapper Michael Eraut die vooral bekend is door zijn onderzoek naar de professionele ontwikkeling van leraren schrijft: ‘Knowledge of contexts and organisations is often acquired through a process of socialisation through observation, induction and increasing participation rather than formal inquiry. Thus norms, local discourse and other aspects of an organisational or occupational culture are acquired over a significant period of time by processes which implicitly add meaning to what are explicitly interpreted as routine activities. For example, Tomlinson (1999) points out that as a result of many years of schooling, student teachers implicitly ‘know what teachers do’. Even… Lees verder »

Hans van Gent
Gast
Hans van Gent

Tja….. zeker nuttig. Alleen……dan het zelfde salaris en dezelfde slechte carrière mogelijkheden?

Josephine Berkvens
Gast

Kijk ook eens naar andere beroepsopleidingen die bezig zijn met academisering. Bijvoorbeeld naar de verpleekunde. https://mediator.zonmw.nl/mediator-18-juli-2016/er-wordt-veel-te-weinig-kennis-ontwikkeld-en-toegepast/

Patrick Ubags
Gast

“Uit ervaring weet ik dat vaak leerkrachten, zonder aantoonbaar vakkundig te zijn, mee mogen schrijven aan een methode. En ook uit ervaring stel ik vast dat veel leerkrachten in het basisonderwijs niet in staat zijn om de vakkundigheid van een methode te beoordelen.” schrijft Ben Hamerling in zijn reactie. Ik mis hier dan weer de onderbouwing voor persoonlijke ervaring en casuïstiek als evident bewijs en ik mis de legitimitering voor de gedachte dat die persoonlijke mening leidend mag zijn voor een absolute beoordeling en daaruit volgend handelen. Dat een voorgestelde verbetering logisch, bruikbaar en causaal herleidbaar is, blijkt nog onvoldoende.… Lees verder »

Ben Hamerling
Gast

We kunnen alleen dingen te weten komen door dingen uit te proberen. In die zin is elke voorgestelde verandering in het onderwijs een experiment op kinderen. Het onderwijs in Finland wordt alom geprezen. In dat land moet elke leerkracht, ook als hij kleuters onder zijn hoede heeft, universitair geschoold zijn. De leerkracht krijgt daar bijgevolg veel meer erkenning dan de leerkrachten hier en de kinderen behalen er betere resultaten. Als we niets doen blijven we zitten met een groeiend imagoprobleem voor de leerkrachten in het basisonderwijs. De mogelijkheid van een universitaire pabo moet dan alleen al om deze reden geprobeerd… Lees verder »

Marc Jansen
Gast
Marc Jansen

Uit de inhoud van het stuk maak ik niet direct op dat het idee van het inbrengen van wetenschappelijke kennis en inzichten polariserend of vervreemdend zou werken maar veeleer de vooronderstelling (wellicht terecht) dat er versnippering zal optreden in de bronnen van waaruit er instroom van leraren zal plaatsvinden. Is dat niet een wat angstige ziens- of denkwijze? Is er wellicht voor de grond van die angst dan wel een wetenschappelijke onderlegger? Dan zou ik die verwijzing graag terugzien.

pieterboshuizen
Gast

Ik ben het grondig met je eens Hartger! De idee die ten grondslag ligt aan de nieuwe academische PABO (‘echte academici’) en de insteek van het curriculum (grote nadruk op Directe Instructie Model, weinig aandacht voor vakkennis, wetenschappelijke benadering van pedagogiek) doet de verbinding met de praktijk en het doorgronden van de praktijk geen goed.

Guido Everts
Gast

Prima stuk & redenatie. Laat de wetenschap eerst eens meten waar het onderwijs teveel stress aan ervaart.

Category

onderzoek