Het is een groot verhaal in Nederland: 354 leerlingen van de Maastrichtse VMBO-scholen te horen dat hun eindexamens afgekeurd zijn omdat de school er een warboel van heeft gemaakt.

De uitleg van de directeur:

Dit is erg, dit is heel erg. Concreet heeft minister Arie Slob op basis van de inspectie moeten beslissen dat deze kinderen niet kunnen slagen dit jaar. De verhalen die nu naar buiten komen over deze school zijn niet van de poes, met vakken die nooit gegeven werden, docententekorten, organisatorische rampen,…

Dat het slecht gaat op een school is erg, maar er zit elementen onder dit verhaal die alles nog veel pijnlijker maken.

Door schaalvergroting en fusies zijn quasi alle scholen in dat deel van Limburg onderdeel van dezelfde scholengroep LVO, geleid door een bestuursvoorzitter Postema die ook nog wel wat andere jobs te doen heeft:

Het probleem is dat noch leerlingen, noch leerkrachten in feite kunnen ontsnappen. Je kan niet naar een andere school voor jouw richting gaan, of het moet naar België zijn. Je kan niet in een andere scholengroep werken, of je moet verhuizen. En dan ben je geneigd je mond te houden.

Dat is probleem 1, wat een gevaarlijke cocktail wordt als je probleem 2 er bij neemt. De scholengroep is zelf verantwoordelijk voor de kwaliteitscontrole. Dit is iets wat meer en meer opgang maakt in het onderwijs, ook bijvoorbeeld in het Vlaamse hoger onderwijs. De hogescholen en universiteiten monitoren zelf de kwaliteit van de opleidingen ter vervanging van de vroegere visitaties. Op instituut-niveau wordt wel nog controle gedaan.

Er kwamen wel klachten en na schijnbaar lang aandringen (zie NRC-artikel in een van de vorige links) is de school wel op de vingers getikt, maar kwaliteitscontrole door een organisatie die zijn zaken niet op orde heeft, is geen kwaliteitscontrole. Dat de directies de laatste tijd nogal moeten wisselen, doet daar ook geen goed aan.

Dat brengt ons bij probleem drie. Deze scholengroep had en heeft grote plannen rond innovatie, maar lijkt hierbij ondertussen het eigenlijke werk niet op orde te hebben.

In deze situatie lijken er enkel maar verliezers. De oproep en petitie om de leerlingen toch hun diploma te geven, kan de minister niet volgen. Het zou de diploma’s van alle andere kinderen onmiddellijk devalueren. De oproep van Postema om niet de kinderen maar de school te straffen, is mooi maar hypocriet wegens veel te laat. Zoals ik al eerder aangaf lijken de docenten hier ook vooral mee slachtoffer en ik heb extra te doen met de interimdirecteur die er pas werkt en dit allemaal op zijn bord krijgt.

Ondertussen zag ik op Twitter verschillende docenten die aanbieden een stuk van hun vakantie op te geven om de leerlingen te examineren om toch te kunnen slagen. Misschien zit hier een uitweg, maar juridisch zal het goed moeten worden uitgeplozen.

Maar het is vooral nu het moment bij uitstek om na te denken over schaalgrootte, kwaliteitsborging, lerarentekorten en te beseffen dat onderwijs een vak is. En dat geldt voor alle lagen in de structuur…

Join the conversation! 12 Comments

  1. Een quote uit een blog van deze bestuursvoorzitter over de hoog opgeschroefde doelstellingen voor het onderwijs op zijn scholen: “onze leerlingen worden optimaal voorbereid op het eindexamen, elke leerling start met louter voldoendes voor het schoolexamen met het centraal examen.”

    Reply
  2. Weten we eigenlijk wel of dit een incident is? Als de inspectie alleen deze school controleert vanwege een toevallige klok die geluid heeft, weten we ook niet of de examenprocedures op andere scholen wel goed zijn verlopen. Het wantrouwen is al gecreëerd, noch te voet en te paard kunnen we de inspectie vertrouwen op het juiste oordeel in deze zaak. LVO is niet de enige grote koepel en Amarantis, ROC Leiden en Inholland gingen voor in wanbestuurlijke onderwijsdrama’s.
    Is het iemand al opgevallen dat na voornoemde drama’s uit het recente verleden er geen enkele actie is ondernomen om kleinschaligheid te bevorderen?

    De inspectie was niet erg terughoudend in haar beslissing, wel in de verantwoording can die beslissing. Wellicht moet er nu snel een verantwoording komen waarom er niet is gekozen voor een overweging vanuit zekerheden. Wellicht moet de inspectie een grote examenprocedureele steekproef onder alle Nederlandse scholen houden.
    Wellicht moet ook helderheid worden geboden over de stelligheid waarmee wordt beweerd dat ook CS cijfers niet gelden.

    Reply
  3. Als bestuurslid van een grote scholengroep zet deze blog en de reacties mij aan het denken. Toevallig kreeg ik een mail van een oud-collega over deze kwestie. Zij herinnerde aan de periode dat wij samen werkten. Ik was rector van een kleine schhol (1000 lln), MHV onderwijs. Wij hebben door hard ingrijpen een mogelijk vergelijkbaar risico weten te vermijden, maar hetzelfde was aan de hand. Ik denk daarom dat de gesuggereerde oorzaak ( grootte van de school of groep c.q. bestuurlijke aandacht tot op het niveau van PTA) veel complexer en genuanceerder ligt. In de kern gaat het over het houden aan gemaakte afspraken en een systeem van checks and balances daarbij. Gecombineerd met het geven van vertrouwen, uitgaan van professionaliteit en een mate van autonomie geeft een ander krachtenveld aan dat effecten van schaalgrootte en de goede redenen om een grotere schaal te organiseren om meer kwaliteit te bieden. Die redenen zijn er ook wel degelijk, zeg ik als ex-directeur van ook heel kleine scholen.

    Reply
    • Waar is ‘het geven van vertrouwen’ en ‘uitgaan van professionaliteit’ op gebaseerd? Het lijken mij praktijkvoorbeelden van bestuurlijk onvermogen en bureaucratische gemakzucht in ons onderwijsbestel. Over de kwaliteit van docenten en leerkrachten wordt verschillend gedacht. De verschillen binnen deze gemankeerde beroepsgroep zijn ontstellend groot. Wat mij somberder stemt is dat de professionalisering van deze beroepsgroep nog heel lang gaat duren vanwege het gebrek aan kennis en de heersende overtuiging dat ze het zelf en met elkaar (van-voor-door) allemaal wel even kunnen en zullen regelen.

      Reply
  4. Uiteindelijk zijn er in deze zaak alleen maar verliezers.

    Bezorgde groet,

    Reply
  5. Ik vind het vooral een schril contrast met een andere school in Limburg die onlangs juist positief in het nieuws was: Agora in Roermond. Daar werken ze zich al jaren een slag in de rondte om de leerlingen middels een toekomstbestendige onderwijsvorm aan hun diploma te helpen. Zie https://www.trouw.nl/samenleving/eindexamenspanning-op-agora-ook-de-school-moest-zich-een-beetje-bewijzen-~ab285e66/

    Best eigenaardig dat zij zich moeten ‘bewijzen’, terwijl het traditionele onderwijs ondertussen achterover leunde en de boel in de soep liet lopen.

    Reply
    • Goed gezien Machiel! Het schrille contrast dat jij ziet levert een uitstekend argument op voor een onafhankelijke onderzoek. Het wijst op een systeemfout. Natuurlijk moeten vernieuwingen zich bewijzen en mogen gevestigde instellingen niet de kans krijgen om achterover te leunen. Vernieuwen en verbeteren is bijzonder spannend en inspannend. Het goed organiseren daarvan is een kunst en een kunde. Misschien kunnen schoolleiders en bestuurders in het onderwijs iets leren van Geoffrey A. Moore:”The zone to win”?

      Reply
      • Maar dan toch: is het “positieve nieuws” over Agora wel zo bewezen positief? Werkt niet iedereen in het onderwijs zich “een slag in de rondte” en wie precies “leunde achterover” of liet “de boel in de soep lopen” ? Waaruit kun je afleiden dat een onderwijsvorm “toekomstbestendig” is en voor wie precies is dat dan zo?

      • Instemmende groet,

  6. Ik heb zo te doen met die leerlingen/studenten en de docenten. Een samenvoeging van 2 scholen, een re-organisatie en veranderingen, gaan vaak niet goed in het onderwijsveld. De docenten moeten alles doen, naast hun lesgevende taken e.d. Er zullen geen extra mensen aangetrokken zijn, of alleen van die dure consultance, die handen vol werk bezorgen, i.p.v. werk opleveren.
    Ik denk dat dit op heel veel scholen speelt. Ook als ik kijk naar alle ‘vernieuwingen’ die komen van het ministerie, alle bureaucratische administratieve handelingen die geregeld moeten worden, alle commissies die zich met het onderwijs moeten bemoeien. Drama, drama, drama.
    En de docenten maar ploeteren…….

    Reply
  7. Misschien is onderwijzer een vak, maar onderwijs is dat niet. Slager is een vak. Huisarts en pompbediende ook. Onderwijs is een maatschappelijke en politieke arena. Een arena die zijn ontstaan te danken heeft aan publieke ergernis over de prijs die moet worden betaald voor armoede en onwetendheid, voor a-sociale toestanden. “Meer markt, minder overheid” bleek niet de oplossing, maar veeleer een oorzaak van het probleem. Het onderwijs werd grondwettelijk geregeld als “een voorwerp van aanhoudende zorg van de overheid”. Tegelijkertijd werd geregeld dat het geven van onderwijs vrij is ‘behoudens het toezicht van de overheid…’ enzovoort. Misschien is goed om bij het onafhankelijk onderzoek naar deze calamiteit in uitvoering ook de inrichting van ons onderwijsbestel nog eens kritisch te evalueren en inderdaad en vooral kwaliteitsborging te onderzoeken als bron van systeemfalen in zowel het onderwijs als in tal van andere sectoren. In ‘The value of everything. Making and taking in the global economy’ geeft Mariana Mazzucato een uitstekende voorzet voor dit onderzoek en de kritische analyse van systeemfalen in de creatie van waarde en waarden in ons onderwijsbestel. Over de oorzaken van en remedies voor toenemende ongelijkheid en de complete mislukking van toegankelijkheid en kwaliteit van de beroepsgerichte volwasseneneducatie moeten we het ook nog eens hebben.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Category

examen, onderwijs